انویدیا: DLSS 5 می‌تواند در لحظه بین مدل‌های هوش مصنوعی جابه‌جا شود!

شرکت انویدیا بار دیگر در رویداد SIGGRAPH 2026 از فناوری DLSS 5 رونمایی کرد و این بار جزئیات بیشتری از نحوه عملکرد آن را به نمایش گذاشت. مهم‌ترین تغییر این نسخه، استفاده از سه مدل مختلف هوش مصنوعی با سطوح متفاوت کیفیت و تأثیر بر عملکرد است. قابلیتی که به توسعه‌دهندگان اجازه می‌دهد بر حسب شرایط، از مدل‌های مختلف در بخش‌های گوناگون بازی استفاده کنند. تا انتهای خبر با ویکوگیم همراه باشید.

DLSS 5 این پاییز عرضه می‌شود

انویدیا نخستین بار اوایل سال جاری فناوری DLSS 5 را معرفی کرد؛ فناوری‌ای که در همان ابتدا واکنش‌های متفاوتی را به همراه داشت. برخی رسانه‌ها و علاقه‌مندان معتقد بودند DLSS 5 بیش از حد به هوش مصنوعی متکی است و از هدف اصلی فناوری ارتقای وضوح تصویر فراتر رفته است.

در آن زمان، انویدیا تأکید کرد که DLSS 5 همچنان به دیدگاه هنری سازندگان بازی‌ها احترام می‌گذارد. حتی جنسن هوانگ، مدیرعامل این شرکت، اعلام کرده بود که بسیاری از گیمرها هنوز درک درستی از نحوه عملکرد این فناوری ندارند. اکنون، انویدیا در جریان رویداد SIGGRAPH بار دیگر DLSS 5 را به نمایش گذاشت. به نظر می‌رسد این فناوری نسبت به نسخه‌ای که چند ماه قبل معرفی شده بود، تغییرات قابل توجهی داشته است.

سه مدل هوش مصنوعی برای کیفیت‌های مختلف

مهم‌ترین نکته‌ای که انویدیا روی آن تأکید کرد، معرفی سه مدل مختلف هوش مصنوعی است که هرکدام سطح متفاوتی از جزئیات تصویر و تأثیر متفاوتی بر عملکرد سیستم دارند. برخلاف گذشته، دیگر لازم نیست یک بازی از ابتدا تا انتها تنها از یک مدل استفاده کند.

توسعه‌دهندگان می‌توانند برای صحنه‌های مختلف بازی، مدل‌های متفاوتی را انتخاب کنند. حتی امکان تنظیم جداگانه عناصر مختلف هر صحنه نیز وجود دارد. برای مثال می‌توان مشخص کرد که شخصیت‌های بازی تا چه اندازه تحت پردازش DLSS قرار بگیرند، در حالی که محیط بازی پردازش متفاوتی دریافت کند یا حتی اصلاً تحت تأثیر این فناوری قرار نگیرد.

جابه‌جایی بین مدل‌ها بدون افزایش تأخیر

یکی دیگر از قابلیت‌های جدید DLSS 5 امکان تغییر بین مدل‌های مختلف به‌صورت آنی (Real-Time) است. که این فرایند این کار بدون ایجاد تأخیر اضافی انجام می‌شود. انویدیا توضیح می‌دهد که DLSS 5 تنها یک فناوری ارتقای وضوح تصویر نیست، بلکه با استفاده از مجموعه‌ای از تکنیک‌های مختلف، ابتدا فریم اصلی را دریافت می‌کند و سپس افکت‌های متعددی را روی آن اعمال می‌کند.

امروزه فناوری‌هایی مانند DLSS، FSR و XeSS به بخش جدایی‌ناپذیر بازی‌های مدرن تبدیل شده‌اند و علاوه بر افزایش وضوح تصویر، در بخش‌هایی مانند حذف لبه‌های دندانه‌دار (Anti-Aliasing) و همچنین بهبود رهگیری پرتو (Ray Tracing) نیز نقش مهمی ایفا می‌کنند.

بخش بحث‌برانگیز DLSS 5 اختیاری است

به گفته انویدیا، بخش مربوط به ارتقای وضوح تصویر (Upscaling) همچنان به روش مرسوم عمل می‌کند و مسئول ایجاد ساختار اصلی تصویر، از جمله نورپردازی و هندسه صحنه است. اما همان بخشی که هنگام معرفی اولیه DLSS 5 بیشترین انتقادها را به همراه داشت، اکنون به‌صورت یک مرحله جداگانه پس از Upscaling اجرا می‌شود.

به بیان دیگر، قابلیت‌های مبتنی بر هوش مصنوعی که ظاهر تصویر را بیش از گذشته تغییر می‌دهند، تنها پس از پایان فرایند ارتقای وضوح فعال می‌شوند. البته هنوز مشخص نیست که آیا توسعه‌دهندگان یا حتی کاربران می‌توانند این بخش را به‌طور کامل غیرفعال کنند یا خیر.

سه چالش بزرگ در توسعه DLSS 5

انویدیا اعلام کرد که هنگام توسعه DLSS 5 با سه چالش اصلی روبه‌رو بوده است. چالش‌هایی که احتمالاً بخشی از آن‌ها در واکنش به انتقادهای مطرح‌شده پس از معرفی اولیه این فناوری شکل گرفته‌اند. اولین چالش، حفظ دیدگاه و سبک هنری سازندگان بازی بود؛ موضوعی که انویدیا پیش‌تر نیز بارها روی آن تأکید کرده است.

دومین چالش به نحوه پردازش فریم‌ها مربوط می‌شود. مدل‌های هوش مصنوعی مولد (Generative AI) معمولاً چندین فریم را به‌صورت هم‌زمان پردازش می‌کنند. اما DLSS 5 باید بتواند هر فریم را به‌صورت مستقل پردازش کند تا زمان پاسخ‌گویی بازی افزایش پیدا نکند و تأخیر ورودی (Input Lag) تحت تأثیر قرار نگیرد.

اجرای DLSS 5 تنها با یک کارت گرافیک

سومین و آخرین چالش، بهینه‌سازی DLSS 5 بوده است. بر اساس اسلایدهای ارائه‌شده در رویداد SIGGRAPH، نسخه جدید این فناوری اکنون می‌تواند تنها با یک کارت گرافیک اجرا شود. از نظر مصرف حافظه گرافیکی نیز بهینه (VRAM Efficient) است. این موضوع اهمیت زیادی دارد، زیرا در نمایش قبلی DLSS 5، این فناوری روی دو کارت گرافیک GeForce RTX 5090 اجرا شده بود.

انویدیا هنوز اعلام نکرده است که آیا برای استفاده کامل از DLSS 5 همچنان به قدرتمندترین کارت گرافیک سری Blackwell نیاز خواهد بود یا خیر. این شرکت وعده داد که به لطف استفاده از مدلی کوچک‌تر و بهینه‌تر که از یک مدل بزرگ‌تر مبتنی بر Diffusion آموزش دیده است، کاربران می‌توانند از عملکرد بلادرنگ در وضوح 4K بهره‌مند شوند.